www.turkticaret.net

Türk Ticaret'in Web Sitesi

Teknolojinin gelişmesi, yaşantımız dâhil olmak üzere dünyada birçok alanda etkisini göstermektedir. Bu teknoloji kümesi içinde önemli yeri olan ve gün geçtikçe büyüyen internet, eğitim, ticaret, eğlence ve birçok alanda hizmet vermesiyle birlikte neredeyse herkesin kullandığı bir iletişim ağı haline gelmiştir. Yediden yetmişe herkesin etkileşim içinde bulunduğu internet dünden bugüne birçok değişikliğe uğramıştır. İletişim alt yapısının hızlı gelişmesi internetin evrimleşmesinde büyük rol oynamıştır.

İnternetin ilk zamanlarında neredeyse metin tabanlı olan internet siteleri şu anda video, ses, animasyon ve resim gibi tüm görsel objeleri bünyesinde barındırabileceği ve sunabileceği hale gelmiştir. Fakat bu güç, çok öncelerden de var olan fakat göz ardı edilen beraberinde birçok konuyu su yüzüne çıkarmıştır. Bu konulardan en önemlisi ve üzerinde düşünülmesi gereken kısmı kullanıcı ara yüzü tasarımı olmuştur. İnternetin doğası gereği görme ve fareyi de elimiz olarak düşünürsek dokunma duyusu tamamıyla karşınızdaki web ara yüzünün size ne verdiğine bağlı olarak etkilenecektir. Bu yüzden insan ve internet etkileşimini geliştirmek amaçlı bu çalışmalarında içinde bulunduğu HCI (İnsan Bilgisayar Etkileşimi), ISD (Etkileşimli Sistem Tasarımı) ve buna benzer birçok ana ve alt çalışma alanları bulunmaktadır.

Türkiye’de neredeyse ziyaretçi sıklığı açısında ilk 200’ün için bulunan Türk Ticaret, kullanıcılarına gerçekte tasarım kurallarına uygun ve etkileşimi iyi olan bir ortam sağlayamamıştır. İlk olarak site incelendiğinde göze çarptırılmak istenen alanların sayısı çok fazla tutulduğu görülmektedir.  İnsanların birçok mesajı bir kerede vermek veya birçok algıyı bir kerede yaratmak aslında amacına ulaşamayacak bir yöntemdir. Genellikle ara yüzlerdi hareketli görseller, kullanıcıların ilgisini çekmekte kullanılan en iyi yöntemlerden bir tanesidir. Fakat bu nesnelerin sayısı artıkça kullanıcıya rahatsızlık vermeye başlamaktadır. Bunun yanında renk ve zıtlıklar ile verilen, kullanıcılar için önemli olduğu veya sık kullanılması gerekebilinen yerlerin bu kadar hareketli nesneler içinde fark edilmesi zorlaşmaktadır. Bu durum kullanıcıların bilgiye ulaşması gereken yolda zorluk yaşatmakta ve içerikte bulunan nesneler arasındaki bağı koparmaktadır.

Bir ara yüz tasarımında renkleri seçmek en zahmetli olan işlerden bir tanesidir. Kullanacağınız renkleri veya renk kümelerini belirlemek verilmek istenen mesajdan kullanıcıların kültürüne kadar birçok kıstası olan bir iştir. Türk Ticaret’in web sitesinde yeşilden mora, maviden kırmızıya, siyahtan beyaza birçok renk kullanılmıştır. Bu durumda site üzerinde verilmek istenen başlıklar arasındaki ilişkiler zayıflamıştır. Genel renk dağılımı yüzünden bazı bölümlerde kullanıcı için önemli olan, zemine göre zıt renklerle vurgulanmış olsa bile fark edilemeyen alanlar ortaya çıkmıştır.

Ara yüzde nesnelerin yeri veya gruplanması birçok anlam için kullanılabilir. Genellikle sol taraf veya orta üst kısımlar kullanıcıların ilk baktıkları yerdir. Biz bu yerlere önemli mesaj ve akılda kalmasını istediğimiz nesneleri koyarız. Logoların veya ana site butonların bu bölgelerde olması bunun bir göstergesidir. Ayıraca gruplanan nesneler kullanıcıya aralarındaki mantıksal bağı göstermektedir [Karacan]. Fakat Türk Ticaret’in sitesine bakıldığında üst sırada önemli alt alanlara geçiş için kullanılan butonlar konum olarak birbirinden bağımsız durmakta ve ilişkileri kopuk olarak algılanmaktadır. Üç sıra halinde bulunana dolaşım butonlarının ilk sırası yine aynı iş için kullanılan ikinci sıradan oldukça farklı mesaj vermektedir. Bir kısmı ise reklam nesneleri olarak anlaşılmaktadır. Buna ek olarak üçün sırada bulunan ve direk ilgi çeken butonların aslında dolaşım butonu değil arama kutucuğunun arama alanını değiştiren bir sekme olduğu tıklandıktan sonra fark edilmektedir. Ayrıca yine sol bölümün üst tarafında bulunan bölgede ise yine dolaşım butonları yer almaktadır. Bu genel durum site içerisindeki dolaşım işini güçleştirmekte ve kullanıcıların siteye alışma süresini normalden çok fazla uzatmaktadır.

Ara yüz tasarımlarında en önemli konulardan bir tanesi site içi dolaşım kolaylığına iyi olanak sağlamaktır. Birçok makalede fikir birliğine varılan konu kullanıcının ihtiyacı olduğu bilgiye kolay bulabilmesi için bir sayfadan diğer bir sayfaya erişimi çok kolay olmalıdır [Marquis, 2002]. Diğer bir önemli kısım ise “mümkün olan tüm seçeneklerin kullanıcı tarafında kolayca erişilebilir hale getirmektir ” [Wilson]. Türk Ticaret’in web sitesi üzerinde bahsedilen bu genel sorunların toplamının medya getirmiş olduğu ana sorunlardan bir tanesi sitenin kullanılabilirliğini zorlaştırmasıdır. Yanı sıra sayfa üzerinde çok fazla içeriğin bulunması sayfayı anlaşılması zor bir hale getirmektedir. Genelde kullanıcılar şaşırtıcı sayfaları veya karışık siteleri anlamaya çok fazla zaman harcamazlar.  Bu yüzden “kullanıcılar siteye ilk eriştiklerinde anlaşılması kolay ve kullanımı etkile bulmalıdırlar” [Kent, 1999].

Bunlara ek olarak site üzerinde genel yazıların arka plan ile renk zıtlıkları, yazı tipi ve boyutu doğru seçilmiş olsa da genel renk birleşimi diğer anlamıyla web paleti iyi seçilmemiştir.  Renk birleşimleri doğru reaksiyon, reaksiyon hızı ve sayfanın görsel olarak taranma hızı üzerinde etkisi bulunmaktadır. Bu renk bileşenlerinin tercihte ve algılanan görüntü kalitesi üzerinde de etkisi bulunmaktadır [Ling and Schaik].

Sonuç olarak, başarılı ve tercih edilen site genellikle kullanılabilirliği yüksek, kullanıcı dostu ve ara yüzleri ve fonksiyonel özellikleri kullanıcı merkezli olandır. Özetle, Türk Ticaret’in sitesi üzerindeki nesnelerin iyi konumlandırılması, birbirleriyle ilişkisi olan içeriklerin gruplandırılması, renk paletinin doğru seçilmesi, çok fazla dikkat çekici içeriklerin bir arada verilmemesi, site dolaşımının kolaylaştırılması ve içeriğin sunum şeklinin gözden geçirilmesi gerekmektedir.

Referanslar

Karacan, H., “User Interface Design”, http://ceng.gazi.edu.tr/~hkaracan/BM515_H5.pdf [retrieved 27 March 2010]

Marquis, GD, (2002). Application of traditional system design techniques to web site design. Information and Software Technology Volume 44, Issue 9, pp. 507-512.

D. Wilson, Human interface principles, generalist at large Web design, [online] available at: www.lava.net/%Edewilson/web/principles.html.

M. Kent, Does your web site attract or repel customer? Public Relations Quarterly, Winter 1998-1999, pp. 31–33.

Ling, J., Schaik, PV., (2002). The effect of text and background colour on visual search of Web pages. Displays Volume 23, Issue 5,  Pages 223-230.