ZCE PHP 5.3

 Uzun zamandır girmeyi düşündüğüm Zend Certified Engineer PHP 5.3 sınavına kısa zaman önce girdim. Sonuç “Başarılı” Bende eminim bu sınavı almış birçok kişinin yaptığı gibi sınava girmeden önce sınava girmiş diğer kişilerin yazılarını inceledim. Buradan yola çıkarak bu yazısı hazırlamaya karar verdim. Sıkça sorunlan sorular üzerinden devam ediyorum…    

Sınava nasıl hazırlanmalıyız?
2005 yılından bu yana PHP dünyasının içindeyim diyebilirim. Bu sürede pratik olarak birçok projede yer alsanızda PHP manuelin hepsini uygulamanız veya yaptığınız işin ve yazdığınız kodun temel prensiplerini bilerek yapmanız ayrıca belirli koşullar altında farklı dönütleri olan fonksiyonların hepsini denemeniz hemen hemen imkansız oluyor. Bu sebeple sınava teorik olarak hazırlanmak önem arz ediyor. Sırasıyla, PHP konusunda orta düzey bilgiye sahip bir programcı, aşağıdaki adımları izleyerek bu sınavda başarıya ulaşabileceğini düşünüyorum.     

• Zend PHP 5.3 Certification Study Guide
  Zend tarafından hazırlanmış çalışma dokümanı içerisinde yüzeysel olarak sınav konularına değinilmekte ve odaklanması gerekilen konularla ilgili anahtar kelimeler verilmektedir. Herhangi bir eğitim içeriğini okumadan önce tamamını anlamasınızda bu dokümanı baştan sonra okumanızı öneriyorum. Aşağıdaki linkten dokümanı indirebilirsiniz.
  http://www.zend.com/services/certification/php-5-certification/
• PHP Architects’s Zend PHP 5 Certification Study Guide ve PHP Manuel
  Bu çalışma dokümanı her ne kadar PHP 5.3 ile birlikte güncelliğini kaybetsede büyük ölçüde sınav konularının temelini anlatmakta ve sınavda çıkacak sorulara ışık tutmaktadır. Bu dokümanı baştan sona okumanız ve PHP Manuel’den konulara ilişkin detaylı araştırma yapmanız PHP 5 ve PHP 5.3 arasındaki farkı kapatmanızda yardımcı olacaktır. Ayrıca her konu sonundaki sorular sınav soru şekillerini anlamanızda ve sınava alışmanızda yardımcı olacaktır. Çalışma dokümanına aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.
  http://www.amazon.com/architects-Zend-Certification-Study-Guide/dp/0973862149
• Pratik Yapmak
  Sınava girmeden önce alıştırma yapmak sınavda hızını arttıracak ve özellikle sizi ters köşeye yatıracak soru tipleri ve dikkat gerektiren sorulara karşı hazırlayacaktır. Bu konuda fazla seçeneğiniz yok. Ucertify üzerinden bir soru bankasına ulaştım fakat bu soru bankası PHP 5.3 için pekte güncel sayılır diyemem. Soru tipleri olarak aynı fakat gerçek sınav sorularına içerik olarak çok yakın sorulara rastlamadım diyebilirim. Ayırca sınav sorunlarının bu soru bankasına göre daha zor olduğu su götürmez bir gerçek. Soru bankasına aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.
  http://www.ucertify.com/certifications/Zend/zend-php-5-3-certification.html

Sınavda ne tip sorular var?
Sınavda bildiğiniz üzere 70 soru sorulacak ve 90 dakika içinde yanıtlamanız beklenecektir. Bu soruların yaklaşık olarak dağılımı %50 oranında “4 veya 5 şıklı çoktan seçmeli”,  %30 oranında “çoklu seçmeli”, %10 oranında “doğru-yanlış” ve %10 “boşluk doldurma” şeklindedir.     

Sınavda nelere dikkat etmeliyim?
Öncelikle sınav zamanı, sınava başlamadan önce ön uyarı veya notları okumanızı öneririm. Sınavda soruyu okuduktan sonra, soruların sonundaki olabilecek notları dikkatli almalısınız. Bu notlar “choose two”, “choose one” veya “choose all that apply” gibi çoklu seçimlerde yapmanız gereken seçim sayılarıyla ilgili bilgiler vermektedir. Ayrıca boşluk doldurmalarda sorulan bir fonksiyon ise, ismini yazdıktan sonra “()” kullanmamanız gerekiyor.     

Özetle, sınava girmeden önce ciddi bir çalışma yapmanız gerekiyor. Şimdiden sınava girmeyi düşünenlere veya gireceklere başarılar dilerim. Sormak istediğiniz sorular olursa buraya yazabilirsiniz. Ayrıca, sınavı geçen arkadaşlar olursa buraya deneyimlerini yazmasını rica ederim. Herkese başarılar.     

Teşekkürler,

Bu çalışmamı Sayın Doç. Dr. Meltem Baturay hocamızın “Web Tabanlı Eğitim Tasarım ve Uygulama İlkeleri” dersi kapsamında hazırlamış bulunmaktayım. Sunumun içeriği:

• Öğrenme Yönetim Sistemi (ÖYS) —
• Öğrenme Yönetim Sistemi Nedir? —
• Öğrenme Yönetim Sisteminin Geçmişi —
• Öğrenme Yönetim Sistemi Özellikleri —
• Günümüzde Kullanılan Öğrenme Yönetim Sistemleri
• İçerik Yönetim Sistemi (İYS) —
• İçerik Yönetim Sistemi Nedir? —
• İçerik Yönetim Sistemi Özellikleri —
• Günümüzde Kullanılan İçerik Yönetim Sistemleri
• Öğrenme Yönetim Sistemi ve İçerik Yönetim Sisteminin Benzer ve Farklı Yönleri

Sunumu aşağıdaki linkten indirebilirisiniz.

Öğrenim ve İçerik Yönetim Sistemleri Sunumu

Esra Kızılay¹, Ahmet Hayran²

¹ Bilişim Sistemleri, Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye

² Bilişim Sistemleri, Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye

esrakizilay@gazi.edu.tr, ahayran@gazi.edu.tr

Özet─ Kablosuz teknolojinin gelişmesiyle, mobil teknolojilerin kullanım alanları genişlemektedir. Zaman kavramı gelişen teknolojiyle daha da değerli olmaya başlamıştır. Bilgiye, taşınabilir cihazlarımızla, mekandan ve zamandan bağımsız olarak ulaşabileceğimiz teknolojilere sahip bir çağda yaşıyoruz. Bu çalışmada, öğretmen ve öğrencinin ilişkisini daha etkileşimli ve verimli hale getirmeye çalışan bir ders yönetim sistemi tasarlanmıştır. Bu ders yönetim sisteminin amacı, öğrenci ve öğretmen arasındaki etkileşimi en yüksek seviyeye çıkartarak, öğrencinin motivasyonunu arttırmaktır. Öğretmen, tasarlanmış olan ders yönetim sisteminde, yönetim konsolunu kullanarak, ders notlarını, dersle ilgili duyuruları öğrencileriyle hem web ortamında erişebilecekleri şekilde hem de mobil cihazlarından erişebilecekleri şekilde paylaşabilecektir. Öğretmen dersi iptal etmesi gerektiğinde, duyuruyu panoya asmak yerine öğrencilerin cep telefonlarından alabilecekleri e-posta vaya mesaj ile gerekli bilgilendirmeyi yapabilecektir. Öğrenci, dersle ilgili bütün notlara ve duyurulara hem web’den hem de mobil cihazından ulaşabilecektir. Öğretmen sınav sonuçlarının açıklandığı duyurusunu öğrencilerine e-posta olarak gönderirse, öğrenciler otobüste giderken bile sayfaya erişim sağlayarak ilgili dosyayı indirip, aldıkları notu anında öğrenebileceklerdir ya da duyuruyu görüntüleyebileceklerdir.

Anahtar Kelimeler─ Kablosuz teknolojiler, mobil teknolojiler, ders yönetim, eğitim, 3G

Design of Mobile Course Management System by 3G Technologies

Abstract─ Today, mobile technologies usage became spread by the development of wireless systems. Also time is more valuable than before.  By the new mobile technologies we can access information regardless of location or time. In this research, we design a course management system for learners and teachers effective relationship. This software is based on the prototyped in order to increase students’ interactive participation in learning. Teacher will use management login console to share course notes, announcements with the students. If teacher wants to cancel the course, he can announce this by the e-mail/message. So everybody can make decisions according to received message. Students can access all course notes from web site or their own mobile phones. Teacher will announce exam results by e-mail than student access the site, download result file and can learn his result whenever he can travel by bus.

Keywords─ Wireless, Mobile technology, course management, education, 3G

1.   GİRİŞ

Kablosuz teknolojilerin hızlı evrimleşmesi, taşınabilir cihazların gelişimi ve farklı cihazlarla kablosuz ağlara kolay erişimin giderek artması mobil teknolojilerin eğitim alanında daha verimli kullanılmasını sağlamıştır. Mobil teknolojilerin bağlantı oluşturma ve taşınabilirlik konuları gerçek hayatta birçok fırsatı önümüze sermektedir. Gerçek şu ki, birçok insan yanlarında akıllı telefonlar, kişisel dijital yardımcılar (PDA) veya diz üstü bilgisayarlar taşımaktadır. Bu kişisel cihazlar eğlence, çalışma veya öğrenme gibi birçok amaç içinde kullanılmaktadır [1].

Günümüzde öğrencilere yeni fırsatlar sunulmaktadır, öğrencilerin sabit veya önceden hazırlanmış bir yere bağlı kalmadan mobil cihazlardan faydalanarak eğitimlerine devam etmeleri sağlanmaktadır. Bu öğrenme çeşidine, uzaktan eğitim ve e-öğrenme ile ilişkili olan “mobil öğrenme” de denilmektedir. Mobil öğrenme giderek eğitimcilerin, araştırmacıların, eğitim sistemi ve materyalleri geliştiren firmaların ilgisini çekmektedir. Bu teknoloji, coğrafi olarak birbirinden ayrı kişi veya gruplar için potansiyel işbirlikçi etkileşim ve öğrenme fırsatı sunmaktadır [2].

Genel olarak birçok eğitim alanında mobil cihazların etkinliği üzerine araştırmalar yapılmış ve özellikle son yıllarda mobil teknolojilerin yaygınlaşmasıyla birlikte araştırmacılar mobil cihazların eğitimdeki etkinliği üzerine karar kılmışlardır.

Türkiye’de 2009 yılı verilerine göre cep telefonu sayısı 130 milyonu bulmuştur. Bu sayı ülkemizde bazı kişilerin birden fazla cep telefonuna sahip olduğunu göstermektedir. 2009 yılının haziran ayından itibaren tanıştığımız 3G sayesinde mobil telefonları kullanım alanlarımız da genişledi. Artık cep telefonumuzun kapsama alanında olduğu her yerden internete erişim sağlayabiliyor ve sürekli e-postalarımızı kontrol edebiliyoruz. Bu durum bizleri diz üstü bilgisayarlarımızla internet erişimine sahip olabileceğimiz bir yer arama sıkıntısından kurtarmıştır.

2. PROBLEMİN TANIMI

Kara tahtaların kullanıldığı, yazılı ve sözlü sınavların yapıldığı, öğretmenlerin duyurularını sınıfın panosuna astığı eğitim sistemi artık geride kalmıştır. Gelişen teknoloji zamandan bağımsız olarak daha esnek davranabilmemiz için bizlere yeni fırsatlar sunmaktadır. İletişim imkanlarının bu kadar geliştiği, 7~8 yaşlarındaki çocukların bile cep telefonuna, cep bilgisayarına sahip olduğu günümüz imkanlarıyla, öğretmenler sınav duyurularını, ders içeriklerini, sınav sonuçlarını ilan ettikleri zaman hemen öğrenebileceğimiz anlık sistemlere gereksinimlerimiz artmıştır.

Genç nesil cep telefonlarını, aksesuar olarak kullanmaktadırlar, müzik dinlemek, oyun oynamak, internette sörf yapmak ve dahası[4]. Bu çerçeveden bakıldığında öğrencilerin dersi ya da dersle ilgili gelişmeleri takip edebilecekleri bir sistemi mobil cihazlarla uyumlu hale getirebilirsek, öğrencilerin motivasyonunu arttırabiliriz.

Alışılageldik, eski eğitim sisteminde öğretmenin dersin içeriğinde değişiklik yapmasından, sınav notlarını açıklamasından, dersin saatini ertelemesinden ya da dersi iptal etmesinden anında bilgilenme şansımız yoktu. Öğrenci, öğretmenin dersin saatinde yaptığı değişikliği öğrenmesi için, okula gelip, dersle ilgili panoda asılı notu görmesi gerekiyordu ve bu öğrenci açısından zaman kaybına sebep oluyordu. Dersin iptal edilmesi gibi  bir durumun öğrenci tarafında sıklıkla yaşanması ve her defasında okula gelip derse girmek için bütün hazırlıkları tamamlandıktan sonra durumu öğrenmek, öğrencinin derse olan motivasyonunu düşürecektir. Ayrıca öğretmen- öğrenci ilişkisini de olumsuz etkileyecektir, öğrencinin, öğretmene güveni azalacaktır.  

3. ÜÇÜNCÜ NESİL(3G) MOBİL CİHAZLAR

3G iletişim teknolojisine yönelik standartlar, ITU (International Telecommunication Union – Uluslararası Telekomünikasyon Birliği) tarafından geliştirilmekte olup, topluca IMT–2000 olarak adlandırılmaktadır. “IMT”, “Uluslararası Gezgin İletişim” i (International Mobile Telecommunication); “2000″ ise hem bu alanda geliştirilmiş ilk deneme sistemleri için belirlenmiş tarihi, hem de bu standartlardaki sistemlerin çalışacağı öngörülen 2000 Mhz civarındaki frekans bölgesini temsil etmektedir[10].

Türkiye’de 3G 2009 yılı Haziran ayında uygulanmaya başlandı. Ülke genelinde 2010 yılı itibariyle kayıtlı cep telefonu sayısı 130 milyonu bulmuş olsa da 3G teknolojisinin kullanıcı sayısı çok fazla değil. Teknolojinin ülkemizde geç kullanılmaya başlanması, 3G uyumlu telefonların kullanıcı tarafından tercih edilmesini de geciktirmiştir[7].

3G teknolojisi internet ile kablosuz iletişimi birleştiren,  kullanıcıya hareket halinde iken sesin, veri, resim, grafik ve benzeri bilgileri 2 Mbit/s hızına varan yüksek hızlarda, başka bir deyişle “geniş bantta” iletilebilme imkanı sunan 3.Nesil mobil iletişim sistemidir. 3G veri iletim hızı sırasıyla kapalı alanlar için 2MB/s, açık alanlar için 384kB/s ve araçlar hareket halindeyken 144kB/s’ dır[8]. Günümüzde kullanılmakta olan GSM standartlarındaki sistemler ise, ancak 9,6 ile 384 Kbit/s arasındaki hızlarda bilgi aktarımına izin vermektedir.

Şekil 1. Kablosuz İletişim Teknolojilerinin Karşılaştırılması[5]

3.1. 3G Tabanlı Mobil Öğrenme Planları

3G MMS Modeli
Genel mesaj sadece 140 karakterden oluşurken, MMS’in uzunluğu 30-100kB’ta kadardır. MMS, ses, resim ve video içerebilmektedir. 3G, MMS olanağı sağlamaktadır.  2G ile karşılaştırdığımızda, 3G kullanıcıları kullanıcıların etkileşimi için kullandıklarından daha fazla mesaj alanına sahiptirler. MMS sayesinde, kullanıcılar sadece diğer kullanıcılara mesaj iletmekle kalmazlar, bunun yanı sıra öğretim kaynaklarını sunucuya iletirler ve sunucu mesajı işleyip otomatik olarak cevap verir. Multimedya mesaj servis modeli acil soru ve fiziksel olarak öğrenme ortamından uzak olan öğrenci durumlarında kullanılır[6], [8].

3G Tarayıcı Servis Modeli

Gerçekte tarayıcı servis modeli, WAP tarayıcı ve www tarayıcı içermektedir. 3G durumu altında, WAP tarayıcı içerik gösterme yeteneğini güncelleyen XML desteklemektedir. Bazı kablosuz iletişim cihazları HTML dosyalara doğrudan erişebilen www tarayıcılara sahiptirler. Hiçbir durumda hem sunucu terminalinde özel HTML dokümanlar veya programlar hazırlamaya, hem de kablosuz iletişim cihazı terminalini düzenlemeye gerek olmayacaktır. Kısaca, kullanıcılar için mobil öğrenme uygulamalarını hayata geçirmek çok kolaydır. Tarayıcı servis modeli yer ve zaman kısıtlamasını ortadan kaldırmaktadır. Kullanıcıların yapması gereken, her yerden ve her zaman girebilecekleri internet erişim bilgisine sahip olmalarıdır[6].

4. ÇÖZÜM VE ALTYAPI

Eğitimde mobil teknoloji uygulamalarının öğrenciler ve eğitimciler için birçok faydaları vardır. Özellikle öğrenciler için çok büyük esneklikler sağlamaktadır. Eğitimde mobil teknolojileri daha etkin kullanmak için, öğretmen-öğrenci ilişkisini daha verimli hale getirecek, öğrencinin ve öğretmenin zaman kaybını dolayısıyla maliyetini azaltacak yöntemlerin çözüm olarak sunulması gerekmektedir.

Pei-Luen Patrick Rau ve arkadaşlarının yapmış oldukları  araştırmalara ve deneylere göre mobil iletişim cihazları, öğrenimin etkinliğini artırıcı yönde öğrenci ve öğretmenler arasında etkileşimi güçlendirmektir. Öncelikle, bu araştırmalarda öğretim sürecindeki medyanın ve bunların etkilerini analiz etmek amaçlı sosyal varlık ve bilgi zenginliği teorisi uygulanmıştır. Böylelikle, 176 öğrenci üzerinde yapılan deneylerde ilk olarak kişisel iletişim teknolojilerinin(SMS), e-posta ve çevrimiçi forumların öğrenme motivasyonu, baskısı ve performansı üzerindeki etkileri gözlenmiştir. Sonrasında, SMS+e-posta ve SMS+çevrimiçi forum olmak üzere iki farklı deney daha yapılmıştır. Sonuçlar, anında mesajlaşmanın iki grup arasında(öğrenci-öğretmen) öğretim süresince etkili bir bağ oluşturduğunu göstermiştir. Ayrıca, anında mesajlaşmanın internet teknolojileri ile birlikte kullanımının da öğrenciler üzerinde yüksek bir baskı yaratmadan dış motivasyonlarının da önemli ölçüde arttırdığı gözlenmiştir [3].

Genel olarak birçok eğitim alanında mobil cihazların etkinliği üzerine araştırmalar yapılmış ve özellikle son yıllarda mobil teknolojilerin yaygınlaşmasıyla birlikte büyük bir çoğunlukla araştırmacılar mobil cihazların etkinliği üzerine karar kılmışlardır.

5. UYGULAMA

Tasarladığımız sistemde, öğretmen server’a bağlanarak dersle ilgili bilgileri güncelleyecek ve öğrencilerine yapılan değişiklikle ilgili e-posta ya da mesaj gönderebilecektir.

Öğrenciler, öğretmenlerinden gelen mesaja ya da e-postaya göre, dersle ilgili web sayfasına mobil cihazlarından(cep telefonlarından) erişerek değişikliği takip edebileceklerdir.

Şekil 2. Sistem Mimarisi

Mobil ders yönetim sisteminde, yönetim ekranı sadece dersi veren öğretmen tarafından görüntülenebilinecek ve değişiklik yapılabilinecektir. E-postayla veya mesaj ile genel bilgilendirme sadece öğretmen tarafından yapılabilinecektir.

Şekil 3. Yönetici Giriş Ekranı

Öğrencilerin ilgili ders notlarını indirebilecekleri bir web sayfası hazırlanmıştır. Bu web sayfası cep telefonundan da görüntülenebilecek özelliklere sahiptir.

Öğrenciler mobil telefonlarından ulaştıkları web sayfasından ders notlarını indirebilirler, duyuruları takip edebilirler ya da sadece öğretmene mesaj gönderebilirler.

Şekil 4. Cep Telefonundan web sayfası görüntüleri

Öğretmen yönetim ekranından giriş yaptıktan sonra öğrencilerden gelen iletileri görüntüleyebilecek, ders notlarını ekleyebilecek ve duyuru yayınlayabilecektir.

Şekil 5. İletişim Yönetim Ekranı

Öğrenciler aynı zamanda bilgisayarlarından da dersle ilgili web sayfasına erişebileceklerdir. Buradan da mobil cihazlarıyla yapabildikleri, ders notu indirme, duyuruları takip etmek ve gerektiği durumda öğretmene ileti gönderme işlemlerini gerçekleştirebileceklerdir.

Şekil 9. Öğrencilerin Duyuruları Görüntüleyebilecekleri Web Sitesi Ekranı

Bu sistem öğretmenin kontrolünde olan, öğrencileri bilgilendirme ve derse karşı olan motivasyonlarını yüksek tutmak için tasarlanmış, öğretmen- öğrenci etkileşimini sağlayan bir sistemdir.

6. SONUÇLAR

3G teknolojisinin kullanılmaya başlanmasıyla, cep telefonundan internete hızlı erişimin yaygınlaşacağı, uzaktan eğitim, mobil-öğrenme, internet üzerinden dil eğitimi gibi uygulamalar ile eğitime katkı sağlanması öngörülüyor. Bu araştırmada, öğretmen-öğrenci ilişkisini daha verimli ve etkileşimli hale getirebilecek bir ders yönetim sistemi tasarlanmıştır. Böylece hem öğretmen hem de öğrenci tarafında maliyeti azaltmak ve motivasyonu arttırmak hedeflenmiştir. Öğrenciler yapılan duyurudan eğer telefonları 3G uyumluysa anında haberdar olabilecekler ve böylece derse hazırlıklarını, duyuruya uygun bir şekilde gerçekleştirebileceklerdir.

KAYNAKLAR

[1]   Estefanía M.,  Rosa MC., Ocak-Mart 2009. Supporting the development of mobile adaptive learning environments: A case study. IEEE Transactions on learning technologies, vol. 2, no. 1

[2]    Huseyin U., Nadire C., Erinc E.,  Eylül 2008. Using mobile learning to increase environmental awareness. Computers & Education  (381–389)

[3]   Pei-Luen PR., Qin G., Li-Mei W., Mart 2006. Using mobile communication technology in high school education: Motivation, pressure, and learning performance. Computers & Education (1–22)

[4]    M.IsuruT.C.Perera, K.Lokuge, H.Mudunkotuwa, N.Premarathne, M.Kularathna, Aug 2009.  Quiz Fun: Mobile based quiz game for learning. International Workshop on Technology for Education (95-98)

[5]    Yanık, D., 2001. Üçüncü nesil (3G) mobil telekomünikasyon sistemleri ve 3G lisanslarının verilmesi konusunda dünyadaki uygulamalar ile Türkiye analizi, Telekomünikasyon Kurumu, http://www.tk.gov.tr/Yayin/Raporlar/543.html

[6]    L. Zhuang, C. Xiaoyan, D.Yan. 2009 Seventh ACIS International Conference on Software Engineering Research, Management and Applications, Mobile Learning Applied Research Based on 3G Technology

[7]    http://www.yenimakale.com/teknoloji/1947-3g-teknolojisi.html

[8]    M.Aksu, A.Subaşı, KSÜ. Fen ve Mühendislik Dergisi, 8(2)-2005, Üçüncü Nesil (3G) Gezgin Telefonlar İçin Uygulama Geliştirme.

php guvenlik

Bu proje günümüz internet dünyasında popüler olarak web tabanlı uygulamalar geliştirmekte kullanılan PHP Modülü(PHP Programlama Dili) hakkında güvenlik bilgileri vermektedir. PHP Modülü Windows ve Linux tabanlı tüm işletim sistemlerine kurulu web sunucular üzerinde faliyet göstermektedir. Bu modül üzerinde yapılan eksik veya yanlış ayarlamalar sistemin güvenliğini tehlikeye atabilmektedir. Bu proje PHP’nin güncel son sürümü dahil olmak üzere sisteminizin güvenlik açıklarını ve gerekli güvenlik iyileştirmeleriyle ilgili detaylı bilgi vermektedir.

Bilgisayar ve Ağ Güvenliği dersi süresince tamamlamış olduğumuz projede bilgisini eksik etmeyen dersimizin hocası Sayın Prof. Dr. Şeref SAĞIROĞLU’na katkılarında dolayı teşekkür ederim.

Projeyi indirip PHP modülü kurulu web sunucularınızda (Apache,IIS, …) deneyebilirsiniz.

Smarty Template Engine

Uzun yıllardır profesyonel web uygulamarında kullanılan ve her geçen gün önemi ve etkinliği anlaşılan şablon motorları günümüz web teknolojilerinde MVC (Model View Controller)  mimarisinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. İntranette çalışan bir çok web uygulamalarının tercih ettiği Smarty artık internette çalışan bir çok uygulamanın temel taşlarından biri olmuştur. “Niçin Smarty kullanacağız?” sorusunun ardını dolduramayan yazılımcılar için düşüncelerimi klavyeye almak istedim…

Smarty’nin temel amacı uygulamaların kodları ile sunum tarafını birbirinden ayırmaktır. Bu çerçevede, uygulama kodları uygulamanın iş mantığını oluşturan ve PHP ile yazılan ve yönetilen kısmıdır. Sunum tarafı ise uygulamanın içerik kısmını kapsayan ve son kullancıya ulaştıran kısmıdır. Bu kısımlar şablon editörü ile hazırlanan, ve içinde Smarty’nin yapısal bazı kurallarına göre kullanabileceğiz kendine özgün kodlar ile tarayıcı tabanlı kodları içermektedir.

Yukarıdaki bahsetmiş olduğum yapı ile projelerde genellikle uyumlu ve etkin çalışması zor olan tasarımcılar ile yazılımcılara bir ortam sağlanmaktadır. Bu iş içinde yazılımcılar kendi işlerinden sorumlu olurken kodlardan yapısal olarak tamamen ayrı bir ortamda çalışan tasarımcılar sunum kısmından sorumlu olurlar. Sunum kısmı içerisinde tasarımcılar, HTML, CSS, Smarty Koldları, görsel objelerin tasarımı ve gerekirse Javascript ile uğraşmaktadırlar.

Bu çalışma şeklinin genel olarak faydaları şunlardır.

• Tasarımcıların yapacağı hatalardan dolayı uygulama kodları bölünmeyecektir. Tasarımcılar tamamiyle sunum taraflı işlerle etkileşim içinde bulunacağından kodlara el sürülmez. Böylelikle, kodlar günveli ve yönetimi kolay olur.
• Şablonlarda oluşan hatalar Smarty hata konsolu tarafından yönetildiği için bunların bulunması ve düzeltilmesi tasarımcılar için oldukça basit ve etkilidir.
• Uygulanın tasarımı gerekirse tasarımcılar tarafında düzelenebilir ve baştan oluşturulabilir. Bu süreçte yazılımcılar tarafından hiçbir şekilde işleri aksamaz.
• Yazılımcılar hiç bir şekilde tasarım kodları içinde boğulmazlar. Sadece yazılımcıların görevi fonksiyonların devamlılığı, gerekirse iş yapısından doğacak kuralların düzenlenmesi ve şablon tarafında yol değişikliği sonrasında gerektiren değerlerin oluşturulup o katmana gönderilmesidir.
• Şablonlar verinin son  olarak işlenip sunulduğu yerdir. Bu durumda tasarımcılar verinin o katmana nasıl geleceği ile ilgilenmezler. Örneğin, şablon içerisinde belli bir veri setinin gösteren bir SQL kodu olsaydı ve burada tasarımcılar yanlışlıkla koda müdahale edip silseler veya değiştirselerdi sistemin tüm akışı dururdu.
• Sunucunuzu rastgele PHP kodlarını derlemesi için açmıyorsunuz. Bunu için Smarty birçok güvenlik politikası içermektedir. Böyleliklie, tasarımcıların bu kısma yanlışlıkla veya isteyerek müdahaleleri engelenmiş olur ve sadece kendilerine atanan görevler üzerinde uğraşabilirler.

Bunu yanı sıra kodun tasarımdan farklı olması bunların çalışma şeklinin ve ortamının tamamıyla birbirinden farkı olduğu anlamına gelmez. Örneğin, tasarımcı sunacağı verinin küçük veya büyük karakter olmasını yada sıralı olmasını isterse Smarty içinde sadece şablon tarafında kullanılmak amacıyla yazılmış fonksiyonları kullanabilirler.

Smarty hakkında detaylı bilgi almak ve PHP tabanlı uygulamalarda kullanmak için http://www.smarty.net adresine bir göz atabilirsiniz.