Esra Kızılay¹, Ahmet Hayran²

¹ Bilişim Sistemleri, Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye

² Bilişim Sistemleri, Gazi Üniversitesi, Ankara, Türkiye

esrakizilay@gazi.edu.tr, ahayran@gazi.edu.tr

Özet─ Kablosuz teknolojinin gelişmesiyle, mobil teknolojilerin kullanım alanları genişlemektedir. Zaman kavramı gelişen teknolojiyle daha da değerli olmaya başlamıştır. Bilgiye, taşınabilir cihazlarımızla, mekandan ve zamandan bağımsız olarak ulaşabileceğimiz teknolojilere sahip bir çağda yaşıyoruz. Bu çalışmada, öğretmen ve öğrencinin ilişkisini daha etkileşimli ve verimli hale getirmeye çalışan bir ders yönetim sistemi tasarlanmıştır. Bu ders yönetim sisteminin amacı, öğrenci ve öğretmen arasındaki etkileşimi en yüksek seviyeye çıkartarak, öğrencinin motivasyonunu arttırmaktır. Öğretmen, tasarlanmış olan ders yönetim sisteminde, yönetim konsolunu kullanarak, ders notlarını, dersle ilgili duyuruları öğrencileriyle hem web ortamında erişebilecekleri şekilde hem de mobil cihazlarından erişebilecekleri şekilde paylaşabilecektir. Öğretmen dersi iptal etmesi gerektiğinde, duyuruyu panoya asmak yerine öğrencilerin cep telefonlarından alabilecekleri e-posta vaya mesaj ile gerekli bilgilendirmeyi yapabilecektir. Öğrenci, dersle ilgili bütün notlara ve duyurulara hem web’den hem de mobil cihazından ulaşabilecektir. Öğretmen sınav sonuçlarının açıklandığı duyurusunu öğrencilerine e-posta olarak gönderirse, öğrenciler otobüste giderken bile sayfaya erişim sağlayarak ilgili dosyayı indirip, aldıkları notu anında öğrenebileceklerdir ya da duyuruyu görüntüleyebileceklerdir.

Anahtar Kelimeler─ Kablosuz teknolojiler, mobil teknolojiler, ders yönetim, eğitim, 3G

Design of Mobile Course Management System by 3G Technologies

Abstract─ Today, mobile technologies usage became spread by the development of wireless systems. Also time is more valuable than before.  By the new mobile technologies we can access information regardless of location or time. In this research, we design a course management system for learners and teachers effective relationship. This software is based on the prototyped in order to increase students’ interactive participation in learning. Teacher will use management login console to share course notes, announcements with the students. If teacher wants to cancel the course, he can announce this by the e-mail/message. So everybody can make decisions according to received message. Students can access all course notes from web site or their own mobile phones. Teacher will announce exam results by e-mail than student access the site, download result file and can learn his result whenever he can travel by bus.

Keywords─ Wireless, Mobile technology, course management, education, 3G

1.   GİRİŞ

Kablosuz teknolojilerin hızlı evrimleşmesi, taşınabilir cihazların gelişimi ve farklı cihazlarla kablosuz ağlara kolay erişimin giderek artması mobil teknolojilerin eğitim alanında daha verimli kullanılmasını sağlamıştır. Mobil teknolojilerin bağlantı oluşturma ve taşınabilirlik konuları gerçek hayatta birçok fırsatı önümüze sermektedir. Gerçek şu ki, birçok insan yanlarında akıllı telefonlar, kişisel dijital yardımcılar (PDA) veya diz üstü bilgisayarlar taşımaktadır. Bu kişisel cihazlar eğlence, çalışma veya öğrenme gibi birçok amaç içinde kullanılmaktadır [1].

Günümüzde öğrencilere yeni fırsatlar sunulmaktadır, öğrencilerin sabit veya önceden hazırlanmış bir yere bağlı kalmadan mobil cihazlardan faydalanarak eğitimlerine devam etmeleri sağlanmaktadır. Bu öğrenme çeşidine, uzaktan eğitim ve e-öğrenme ile ilişkili olan “mobil öğrenme” de denilmektedir. Mobil öğrenme giderek eğitimcilerin, araştırmacıların, eğitim sistemi ve materyalleri geliştiren firmaların ilgisini çekmektedir. Bu teknoloji, coğrafi olarak birbirinden ayrı kişi veya gruplar için potansiyel işbirlikçi etkileşim ve öğrenme fırsatı sunmaktadır [2].

Genel olarak birçok eğitim alanında mobil cihazların etkinliği üzerine araştırmalar yapılmış ve özellikle son yıllarda mobil teknolojilerin yaygınlaşmasıyla birlikte araştırmacılar mobil cihazların eğitimdeki etkinliği üzerine karar kılmışlardır.

Türkiye’de 2009 yılı verilerine göre cep telefonu sayısı 130 milyonu bulmuştur. Bu sayı ülkemizde bazı kişilerin birden fazla cep telefonuna sahip olduğunu göstermektedir. 2009 yılının haziran ayından itibaren tanıştığımız 3G sayesinde mobil telefonları kullanım alanlarımız da genişledi. Artık cep telefonumuzun kapsama alanında olduğu her yerden internete erişim sağlayabiliyor ve sürekli e-postalarımızı kontrol edebiliyoruz. Bu durum bizleri diz üstü bilgisayarlarımızla internet erişimine sahip olabileceğimiz bir yer arama sıkıntısından kurtarmıştır.

2. PROBLEMİN TANIMI

Kara tahtaların kullanıldığı, yazılı ve sözlü sınavların yapıldığı, öğretmenlerin duyurularını sınıfın panosuna astığı eğitim sistemi artık geride kalmıştır. Gelişen teknoloji zamandan bağımsız olarak daha esnek davranabilmemiz için bizlere yeni fırsatlar sunmaktadır. İletişim imkanlarının bu kadar geliştiği, 7~8 yaşlarındaki çocukların bile cep telefonuna, cep bilgisayarına sahip olduğu günümüz imkanlarıyla, öğretmenler sınav duyurularını, ders içeriklerini, sınav sonuçlarını ilan ettikleri zaman hemen öğrenebileceğimiz anlık sistemlere gereksinimlerimiz artmıştır.

Genç nesil cep telefonlarını, aksesuar olarak kullanmaktadırlar, müzik dinlemek, oyun oynamak, internette sörf yapmak ve dahası[4]. Bu çerçeveden bakıldığında öğrencilerin dersi ya da dersle ilgili gelişmeleri takip edebilecekleri bir sistemi mobil cihazlarla uyumlu hale getirebilirsek, öğrencilerin motivasyonunu arttırabiliriz.

Alışılageldik, eski eğitim sisteminde öğretmenin dersin içeriğinde değişiklik yapmasından, sınav notlarını açıklamasından, dersin saatini ertelemesinden ya da dersi iptal etmesinden anında bilgilenme şansımız yoktu. Öğrenci, öğretmenin dersin saatinde yaptığı değişikliği öğrenmesi için, okula gelip, dersle ilgili panoda asılı notu görmesi gerekiyordu ve bu öğrenci açısından zaman kaybına sebep oluyordu. Dersin iptal edilmesi gibi  bir durumun öğrenci tarafında sıklıkla yaşanması ve her defasında okula gelip derse girmek için bütün hazırlıkları tamamlandıktan sonra durumu öğrenmek, öğrencinin derse olan motivasyonunu düşürecektir. Ayrıca öğretmen- öğrenci ilişkisini de olumsuz etkileyecektir, öğrencinin, öğretmene güveni azalacaktır.  

3. ÜÇÜNCÜ NESİL(3G) MOBİL CİHAZLAR

3G iletişim teknolojisine yönelik standartlar, ITU (International Telecommunication Union – Uluslararası Telekomünikasyon Birliği) tarafından geliştirilmekte olup, topluca IMT–2000 olarak adlandırılmaktadır. “IMT”, “Uluslararası Gezgin İletişim” i (International Mobile Telecommunication); “2000″ ise hem bu alanda geliştirilmiş ilk deneme sistemleri için belirlenmiş tarihi, hem de bu standartlardaki sistemlerin çalışacağı öngörülen 2000 Mhz civarındaki frekans bölgesini temsil etmektedir[10].

Türkiye’de 3G 2009 yılı Haziran ayında uygulanmaya başlandı. Ülke genelinde 2010 yılı itibariyle kayıtlı cep telefonu sayısı 130 milyonu bulmuş olsa da 3G teknolojisinin kullanıcı sayısı çok fazla değil. Teknolojinin ülkemizde geç kullanılmaya başlanması, 3G uyumlu telefonların kullanıcı tarafından tercih edilmesini de geciktirmiştir[7].

3G teknolojisi internet ile kablosuz iletişimi birleştiren,  kullanıcıya hareket halinde iken sesin, veri, resim, grafik ve benzeri bilgileri 2 Mbit/s hızına varan yüksek hızlarda, başka bir deyişle “geniş bantta” iletilebilme imkanı sunan 3.Nesil mobil iletişim sistemidir. 3G veri iletim hızı sırasıyla kapalı alanlar için 2MB/s, açık alanlar için 384kB/s ve araçlar hareket halindeyken 144kB/s’ dır[8]. Günümüzde kullanılmakta olan GSM standartlarındaki sistemler ise, ancak 9,6 ile 384 Kbit/s arasındaki hızlarda bilgi aktarımına izin vermektedir.

Şekil 1. Kablosuz İletişim Teknolojilerinin Karşılaştırılması[5]

3.1. 3G Tabanlı Mobil Öğrenme Planları

3G MMS Modeli
Genel mesaj sadece 140 karakterden oluşurken, MMS’in uzunluğu 30-100kB’ta kadardır. MMS, ses, resim ve video içerebilmektedir. 3G, MMS olanağı sağlamaktadır.  2G ile karşılaştırdığımızda, 3G kullanıcıları kullanıcıların etkileşimi için kullandıklarından daha fazla mesaj alanına sahiptirler. MMS sayesinde, kullanıcılar sadece diğer kullanıcılara mesaj iletmekle kalmazlar, bunun yanı sıra öğretim kaynaklarını sunucuya iletirler ve sunucu mesajı işleyip otomatik olarak cevap verir. Multimedya mesaj servis modeli acil soru ve fiziksel olarak öğrenme ortamından uzak olan öğrenci durumlarında kullanılır[6], [8].

3G Tarayıcı Servis Modeli

Gerçekte tarayıcı servis modeli, WAP tarayıcı ve www tarayıcı içermektedir. 3G durumu altında, WAP tarayıcı içerik gösterme yeteneğini güncelleyen XML desteklemektedir. Bazı kablosuz iletişim cihazları HTML dosyalara doğrudan erişebilen www tarayıcılara sahiptirler. Hiçbir durumda hem sunucu terminalinde özel HTML dokümanlar veya programlar hazırlamaya, hem de kablosuz iletişim cihazı terminalini düzenlemeye gerek olmayacaktır. Kısaca, kullanıcılar için mobil öğrenme uygulamalarını hayata geçirmek çok kolaydır. Tarayıcı servis modeli yer ve zaman kısıtlamasını ortadan kaldırmaktadır. Kullanıcıların yapması gereken, her yerden ve her zaman girebilecekleri internet erişim bilgisine sahip olmalarıdır[6].

4. ÇÖZÜM VE ALTYAPI

Eğitimde mobil teknoloji uygulamalarının öğrenciler ve eğitimciler için birçok faydaları vardır. Özellikle öğrenciler için çok büyük esneklikler sağlamaktadır. Eğitimde mobil teknolojileri daha etkin kullanmak için, öğretmen-öğrenci ilişkisini daha verimli hale getirecek, öğrencinin ve öğretmenin zaman kaybını dolayısıyla maliyetini azaltacak yöntemlerin çözüm olarak sunulması gerekmektedir.

Pei-Luen Patrick Rau ve arkadaşlarının yapmış oldukları  araştırmalara ve deneylere göre mobil iletişim cihazları, öğrenimin etkinliğini artırıcı yönde öğrenci ve öğretmenler arasında etkileşimi güçlendirmektir. Öncelikle, bu araştırmalarda öğretim sürecindeki medyanın ve bunların etkilerini analiz etmek amaçlı sosyal varlık ve bilgi zenginliği teorisi uygulanmıştır. Böylelikle, 176 öğrenci üzerinde yapılan deneylerde ilk olarak kişisel iletişim teknolojilerinin(SMS), e-posta ve çevrimiçi forumların öğrenme motivasyonu, baskısı ve performansı üzerindeki etkileri gözlenmiştir. Sonrasında, SMS+e-posta ve SMS+çevrimiçi forum olmak üzere iki farklı deney daha yapılmıştır. Sonuçlar, anında mesajlaşmanın iki grup arasında(öğrenci-öğretmen) öğretim süresince etkili bir bağ oluşturduğunu göstermiştir. Ayrıca, anında mesajlaşmanın internet teknolojileri ile birlikte kullanımının da öğrenciler üzerinde yüksek bir baskı yaratmadan dış motivasyonlarının da önemli ölçüde arttırdığı gözlenmiştir [3].

Genel olarak birçok eğitim alanında mobil cihazların etkinliği üzerine araştırmalar yapılmış ve özellikle son yıllarda mobil teknolojilerin yaygınlaşmasıyla birlikte büyük bir çoğunlukla araştırmacılar mobil cihazların etkinliği üzerine karar kılmışlardır.

5. UYGULAMA

Tasarladığımız sistemde, öğretmen server’a bağlanarak dersle ilgili bilgileri güncelleyecek ve öğrencilerine yapılan değişiklikle ilgili e-posta ya da mesaj gönderebilecektir.

Öğrenciler, öğretmenlerinden gelen mesaja ya da e-postaya göre, dersle ilgili web sayfasına mobil cihazlarından(cep telefonlarından) erişerek değişikliği takip edebileceklerdir.

Şekil 2. Sistem Mimarisi

Mobil ders yönetim sisteminde, yönetim ekranı sadece dersi veren öğretmen tarafından görüntülenebilinecek ve değişiklik yapılabilinecektir. E-postayla veya mesaj ile genel bilgilendirme sadece öğretmen tarafından yapılabilinecektir.

Şekil 3. Yönetici Giriş Ekranı

Öğrencilerin ilgili ders notlarını indirebilecekleri bir web sayfası hazırlanmıştır. Bu web sayfası cep telefonundan da görüntülenebilecek özelliklere sahiptir.

Öğrenciler mobil telefonlarından ulaştıkları web sayfasından ders notlarını indirebilirler, duyuruları takip edebilirler ya da sadece öğretmene mesaj gönderebilirler.

Şekil 4. Cep Telefonundan web sayfası görüntüleri

Öğretmen yönetim ekranından giriş yaptıktan sonra öğrencilerden gelen iletileri görüntüleyebilecek, ders notlarını ekleyebilecek ve duyuru yayınlayabilecektir.

Şekil 5. İletişim Yönetim Ekranı

Öğrenciler aynı zamanda bilgisayarlarından da dersle ilgili web sayfasına erişebileceklerdir. Buradan da mobil cihazlarıyla yapabildikleri, ders notu indirme, duyuruları takip etmek ve gerektiği durumda öğretmene ileti gönderme işlemlerini gerçekleştirebileceklerdir.

Şekil 9. Öğrencilerin Duyuruları Görüntüleyebilecekleri Web Sitesi Ekranı

Bu sistem öğretmenin kontrolünde olan, öğrencileri bilgilendirme ve derse karşı olan motivasyonlarını yüksek tutmak için tasarlanmış, öğretmen- öğrenci etkileşimini sağlayan bir sistemdir.

6. SONUÇLAR

3G teknolojisinin kullanılmaya başlanmasıyla, cep telefonundan internete hızlı erişimin yaygınlaşacağı, uzaktan eğitim, mobil-öğrenme, internet üzerinden dil eğitimi gibi uygulamalar ile eğitime katkı sağlanması öngörülüyor. Bu araştırmada, öğretmen-öğrenci ilişkisini daha verimli ve etkileşimli hale getirebilecek bir ders yönetim sistemi tasarlanmıştır. Böylece hem öğretmen hem de öğrenci tarafında maliyeti azaltmak ve motivasyonu arttırmak hedeflenmiştir. Öğrenciler yapılan duyurudan eğer telefonları 3G uyumluysa anında haberdar olabilecekler ve böylece derse hazırlıklarını, duyuruya uygun bir şekilde gerçekleştirebileceklerdir.

KAYNAKLAR

[1]   Estefanía M.,  Rosa MC., Ocak-Mart 2009. Supporting the development of mobile adaptive learning environments: A case study. IEEE Transactions on learning technologies, vol. 2, no. 1

[2]    Huseyin U., Nadire C., Erinc E.,  Eylül 2008. Using mobile learning to increase environmental awareness. Computers & Education  (381–389)

[3]   Pei-Luen PR., Qin G., Li-Mei W., Mart 2006. Using mobile communication technology in high school education: Motivation, pressure, and learning performance. Computers & Education (1–22)

[4]    M.IsuruT.C.Perera, K.Lokuge, H.Mudunkotuwa, N.Premarathne, M.Kularathna, Aug 2009.  Quiz Fun: Mobile based quiz game for learning. International Workshop on Technology for Education (95-98)

[5]    Yanık, D., 2001. Üçüncü nesil (3G) mobil telekomünikasyon sistemleri ve 3G lisanslarının verilmesi konusunda dünyadaki uygulamalar ile Türkiye analizi, Telekomünikasyon Kurumu, http://www.tk.gov.tr/Yayin/Raporlar/543.html

[6]    L. Zhuang, C. Xiaoyan, D.Yan. 2009 Seventh ACIS International Conference on Software Engineering Research, Management and Applications, Mobile Learning Applied Research Based on 3G Technology

[7]    http://www.yenimakale.com/teknoloji/1947-3g-teknolojisi.html

[8]    M.Aksu, A.Subaşı, KSÜ. Fen ve Mühendislik Dergisi, 8(2)-2005, Üçüncü Nesil (3G) Gezgin Telefonlar İçin Uygulama Geliştirme.