PHP

Microsoft

IIS(Internet Information Service), Microsoft’un framework yapısı üzerine kurulu sunucu tabanlı programlama dillerine sıcak bir yuva olma arzuyla yoluna devam ederken, yıl 2007 birşeyler değişiverdi. Yıllar önce evden kovduğu üvey çocuğundan almış olduğu mektup IIS’nin kalbine ok gibi saplanmış ve pazara hakim olma ateşini yeniden canlandırmıştı. Mektupta ki şu sözler çok ilginçti “Sevgili IIS, bana hem analık hem de babalık eden Apache pazarın %64′ünü elegeçirdi beni birazcık sevseydin bunlar belkide başına gelmeyecekti… “. O günden sonra her ne kadar amaç sevgi olmasada pazar uğruna IIS, php ve kardeşlerini tanıdı ve onlara o günden sonra destek vermeye and içti. İşte bu IIS, FastCGI ve PHP’nin hikayesi…

İşin özünde Apache ile sık sık ismi anılan PHP(Hypertext Preprocessor), IIS’in aralık 2007 itibariyle, deyimi yerindeyse ikinci parti derlenebilir CGI modülürine destek vermek amaçlı geliştirdiği FastCGI protokolü bu modüller ile web sunucusu arasında bir arayüz oluşturmaktadır. FastCGI çoklu isteklerde CGI işlemlerini çok kere kullanarak, modülün daha etkin ve yüksek performasta kullanımı sağlamıştır. Server 2003 üzerinde gelen IIS 6.0 için FastCGI eklentisi kurulabildiği gibi server 2008 IIS 7.0 üzerine tamamen eklenmiş ve gerekli arayüzler ile yönetilebilir şekildedir. IIS, FastCGI ve PHP’nin kurulumuna geçmeden önce bizzat çalıştığım projelerde, onbinlerce kullanıcıya hizmet veren php tabanlı uygulamaların çalışıtırılmasında bu konbinasyonu kullandığımı ve etkili sonuçlar aldığımı belirterek isterim.

IIS üzerine PHP kurulumu için http://php.iis.net/ adresinde detaylı biligi bulabilirsiniz.

Widnows XP üzerinde gelen IIS 5.1 sürümü için FastCGI desteği yoktur. Server 2003 üzerine kurmak için gerekli kurulum ve konfigurasyon bilgilerini IIS’in resmi sitesinde, http://learn.iis.net/page.aspx/247/using-fastcgi-to-host-php-applications-on-iis-60/ adresinde bulabilir ve son sürümünü http://www.iis.net/expand/FastCGI adresinden indirebilirsiniz.

IIS 7.0 kurulumunda FastCGI modülünün aktive edilmesi ve PHP kurulumu için http://learn.iis.net/page.aspx/246/using-fastcgi-to-host-php-applications-on-iis-70/ adresinde detaylı bilgi ve ekran görüntüleri bulabilirsiniz.

Smarty Template Engine

Uzun yıllardır profesyonel web uygulamarında kullanılan ve her geçen gün önemi ve etkinliği anlaşılan şablon motorları günümüz web teknolojilerinde MVC (Model View Controller)  mimarisinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. İntranette çalışan bir çok web uygulamalarının tercih ettiği Smarty artık internette çalışan bir çok uygulamanın temel taşlarından biri olmuştur. “Niçin Smarty kullanacağız?” sorusunun ardını dolduramayan yazılımcılar için düşüncelerimi klavyeye almak istedim…

Smarty’nin temel amacı uygulamaların kodları ile sunum tarafını birbirinden ayırmaktır. Bu çerçevede, uygulama kodları uygulamanın iş mantığını oluşturan ve PHP ile yazılan ve yönetilen kısmıdır. Sunum tarafı ise uygulamanın içerik kısmını kapsayan ve son kullancıya ulaştıran kısmıdır. Bu kısımlar şablon editörü ile hazırlanan, ve içinde Smarty’nin yapısal bazı kurallarına göre kullanabileceğiz kendine özgün kodlar ile tarayıcı tabanlı kodları içermektedir.

Yukarıdaki bahsetmiş olduğum yapı ile projelerde genellikle uyumlu ve etkin çalışması zor olan tasarımcılar ile yazılımcılara bir ortam sağlanmaktadır. Bu iş içinde yazılımcılar kendi işlerinden sorumlu olurken kodlardan yapısal olarak tamamen ayrı bir ortamda çalışan tasarımcılar sunum kısmından sorumlu olurlar. Sunum kısmı içerisinde tasarımcılar, HTML, CSS, Smarty Koldları, görsel objelerin tasarımı ve gerekirse Javascript ile uğraşmaktadırlar.

Bu çalışma şeklinin genel olarak faydaları şunlardır.

• Tasarımcıların yapacağı hatalardan dolayı uygulama kodları bölünmeyecektir. Tasarımcılar tamamiyle sunum taraflı işlerle etkileşim içinde bulunacağından kodlara el sürülmez. Böylelikle, kodlar günveli ve yönetimi kolay olur.
• Şablonlarda oluşan hatalar Smarty hata konsolu tarafından yönetildiği için bunların bulunması ve düzeltilmesi tasarımcılar için oldukça basit ve etkilidir.
• Uygulanın tasarımı gerekirse tasarımcılar tarafında düzelenebilir ve baştan oluşturulabilir. Bu süreçte yazılımcılar tarafından hiçbir şekilde işleri aksamaz.
• Yazılımcılar hiç bir şekilde tasarım kodları içinde boğulmazlar. Sadece yazılımcıların görevi fonksiyonların devamlılığı, gerekirse iş yapısından doğacak kuralların düzenlenmesi ve şablon tarafında yol değişikliği sonrasında gerektiren değerlerin oluşturulup o katmana gönderilmesidir.
• Şablonlar verinin son  olarak işlenip sunulduğu yerdir. Bu durumda tasarımcılar verinin o katmana nasıl geleceği ile ilgilenmezler. Örneğin, şablon içerisinde belli bir veri setinin gösteren bir SQL kodu olsaydı ve burada tasarımcılar yanlışlıkla koda müdahale edip silseler veya değiştirselerdi sistemin tüm akışı dururdu.
• Sunucunuzu rastgele PHP kodlarını derlemesi için açmıyorsunuz. Bunu için Smarty birçok güvenlik politikası içermektedir. Böyleliklie, tasarımcıların bu kısma yanlışlıkla veya isteyerek müdahaleleri engelenmiş olur ve sadece kendilerine atanan görevler üzerinde uğraşabilirler.

Bunu yanı sıra kodun tasarımdan farklı olması bunların çalışma şeklinin ve ortamının tamamıyla birbirinden farkı olduğu anlamına gelmez. Örneğin, tasarımcı sunacağı verinin küçük veya büyük karakter olmasını yada sıralı olmasını isterse Smarty içinde sadece şablon tarafında kullanılmak amacıyla yazılmış fonksiyonları kullanabilirler.

Smarty hakkında detaylı bilgi almak ve PHP tabanlı uygulamalarda kullanmak için http://www.smarty.net adresine bir göz atabilirsiniz.